İzmir Büyükşehir Belediyesi, Başkan Dr. Cemil Tugay’ın afetlere dayanıklı bir kent hedefi doğrultusunda çalışmalarını kararlılıkla sürdürüyor. Bu kapsamda İzmir Planlama Ajansı (İZPA), son günlerde çeşitli bölgelerde meydana gelen orman yangınlarına yönelik dikkat çekici bir analiz gerçekleştirdi. “İzmir’de Orman Yangını Riskinin Mekânsal Analizi” başlıklı rapora göre, kentin toplam yüzölçümünün yaklaşık %43’ü orta risk, %33’ü yüksek risk ve %7’si ise çok yüksek risk kategorisinde bulunuyor.
Mevsim normallerinin oldukça üzerinde seyreden sıcaklıklarla birlikte İzmir, günlerce süren orman yangınlarıyla mücadele etmek zorunda kaldı. Yerleşim alanlarını dahi tehdit eden alevler, kent genelinde halen ciddi bir risk unsuru olmayı sürdürüyor. İzmir Planlama Ajansı (İZPA) tarafından hazırlanan “İzmir’de Orman Yangını Riskinin Mekânsal Analizi” başlıklı kapsamlı rapor, kenti tehdit eden bu riskin boyutlarına dikkat çekti. Raporda kuraklığın artması, insan faaliyetlerinin yoğunlaşması ve iklim değişikliğinin etkisiyle yangınların hem sıklığı hem de yıkıcılığının ciddi şekilde arttığı ifade edildi. Bu doğrultuda İzPA, İzmir’deki yangın risklerini haritalayarak, bilimsel temellere dayalı önleyici müdahale stratejileri geliştirilmesine katkı sunmak üzere detaylı bir çalışma yürüttü.
Yöntem Belirlendi, Model Geliştirildi
Son dönemlerde orman yangınlarını analiz etmek amacıyla Çok Kriterli Karar Analizi (ÇKKA) teknikleri ön plana çıkarken, özellikle Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) yöntemi, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile birlikte uygulanıyor. Bu çalışma kapsamında İzmir’e özel bir yangın risk modeli oluşturularak, AHS temelli karar destek yapısı CBS ortamında geliştirildi. Modelde kullanılan veriler; orman dokusu, arazinin eğimi ve bakısı, sıcaklık, nem oranı, rüzgar verileri, yerleşim ve tarım alanlarına yakınlık gibi hem doğal hem de beşeri faktörlere göre şekillendirildi. Her parametre, literatürdeki benzer çalışmalara dayalı olarak ağırlıklandırıldı ve mekânsal analiz sürecine entegre edildi.
Kent Genelinde Risk Düzeyleri Belirlendi
Yapılan analizler sonucunda elde edilen verilerle İzmir için detaylı bir orman yangını risk haritası çıkarıldı. Haritaya göre kentin toplam yüzölçümünün %43’ü orta riskli, %33’ü yüksek riskli, %7’si ise çok yüksek riskli alanlar olarak tanımlandı. Yangın riski, çoğunlukla kırsal ve kentsel bölgelerin kesişim noktalarında, özellikle de kızılçam ormanlarının yoğun bulunduğu, sıcak ve eğimli alanlarda yoğunlaşıyor. Tarım faaliyetlerinin sürdüğü yerleşim çevreleri de yine yüksek riskli bölgeler arasında değerlendirildi.
Haziran Yangınları ile Model Uyumu Sağlandı
2025 Haziran ayında meydana gelen Mordoğan, Foça (Yeniköy), Gaziemir-Buca ve Seferihisar yangınlarının analiz edilen risk haritasıyla büyük ölçüde örtüştüğü ortaya kondu. Bu sonuçlar, oluşturulan modelin doğruluğunu ve öngörü kabiliyetini destekler nitelikte. Rapor, yangın önleme politikalarının şekillendirilmesinde, erken uyarı mekanizmalarının geliştirilmesinde ve müdahale ekiplerinin yönlendirilmesinde önemli bir veri kaynağı sunmayı hedefliyor.
Yapılaşma ve Altyapı Unsurları Tek Tek İncelendi
Hazırlanan yangın riski haritası temel alınarak, yangının yayılma ihtimali en yüksek alanlar için 250 metrelik bir tampon bölge oluşturuldu. Bu alanlar, “Yangın Etki Alanı” olarak adlandırıldı. Belirlenen bölgelerde yer alan yapılar ve hayati önem taşıyan altyapı bileşenleri (eğitim, sağlık tesisleri vb.) CBS verileriyle çakıştırılarak analiz edildi. Bu analizle birlikte, sadece mevcut yangın riskinin haritası değil; aynı zamanda yangın karşısında en savunmasız yapılaşma alanlarının ve altyapı noktalarının öncelik sırasına göre belirlenmesi sağlandı.
Dinamik Bir Risk Değerlendirme Süreci
Hazırlanan analiz, sabit bir harita üretmekten ziyade, sürekli güncellenen bir değerlendirme sürecine dayanıyor. Özellikle yangından etkilenen bölgelerin yeniden değerlendirilmesiyle, risk haritası belirli periyotlarla revize ediliyor. Yangından zarar gören alanlarda risk sıfırlanırken, çevresel koşullar ve insan etkileri çerçevesinde diğer alanlardaki risk dağılımı tekrar analiz ediliyor. Bu güncel değerlendirmeler, kent genelinde proaktif yangın yönetimi için önemli bir kılavuz işlevi görüyor.
Önceki Haber: İzmir-Bremen Kardeşliğine Ekonomik Köprü
